Μια ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη φαίνεται να δρομολογείται στην Τουρκία, καθώς η θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» περνά πλέον από το επίπεδο των χαρτών και των δηλώσεων σε επίσημη κρατική νομοθεσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έρχονται από την Άγκυρα, το Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιου Δικαίου της Τουρκίας παρουσίασε προσχέδιο νόμου που κωδικοποιεί πέντε θαλάσσιες ζώνες συνολικής έκτασης περίπου 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η τουρκική κυβέρνηση φέρεται αποφασισμένη να το καταθέσει στην Εθνοσυνέλευση αμέσως μετά το Κουρμπάν Μπαϊράμ.
Τι σημαίνει πρακτικά ο νέος νόμος
Σε διεθνές επίπεδο, ένας εθνικός νόμος δεν μπορεί να επιβάλει κυριαρχία ή να αλλάξει το διεθνές δίκαιο. Ωστόσο, στο εσωτερικό της Τουρκίας, δημιουργεί νομική βάση ώστε η τουρκική ακτοφυλακή και άλλες κρατικές υπηρεσίες να επιχειρούν και να παρεμβαίνουν επικαλούμενες «τουρκική δικαιοδοσία».
Αναλυτές συγκρίνουν την κίνηση αυτή με το μοντέλο που ακολούθησε η Κίνα το 2021, όταν ενίσχυσε νομοθετικά τις αρμοδιότητες της ακτοφυλακής της σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές.
Ένταση ήδη στο πεδίο
Το κλίμα στο Αιγαίο παραμένει τεταμένο. Στην περιοχή της Καλύμνου, Έλληνες ψαράδες κατήγγειλαν παρενόχληση από τουρκική ακταιωρό κοντά στα Ίμια, γεγονός που προκάλεσε κινητοποίηση των ελληνικών αρχών.
Ο Υπουργός Ναυτιλίας ζήτησε παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενος την αποκλειστική ευρωπαϊκή αρμοδιότητα στον τομέα της αλιείας.
Γιατί κινείται τώρα η Άγκυρα
Πολιτικοί αναλυτές συνδέουν την κίνηση του Ταγίπ Ερντογάν με την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία.
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από το 32%, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν φθορά για την κυβέρνηση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η «Γαλάζια Πατρίδα» λειτουργεί ως εργαλείο εθνικιστικής συσπείρωσης και αποπροσανατολισμού από την οικονομική κρίση.
Παράλληλα, υπάρχει και διπλωματική διάσταση, καθώς στις 7 Ιουλίου αναμένεται Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Bloomberg, ο Ερντογάν επιδιώκει να εμφανιστεί με ήδη κατοχυρωμένες διεκδικήσεις, επιδιώκοντας ανταλλάγματα όπως η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η στάση της Αθήνας
Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί δημόσια να υποβαθμίσει τη νομική σημασία της τουρκικής πρωτοβουλίας.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε σε συνέδριο των Financial Times ότι μονομερείς νομοθετικές κινήσεις χωρίς διεθνή αναγνώριση δεν μπορούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Παράλληλα όμως, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά, ενώ το ΚΥΣΕΑ δεν έχει ακόμη συγκληθεί για το συγκεκριμένο θέμα.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ως διπλωματικό «χαρτί» την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, δικαίωμα που έχει καταγραφεί επίσημα στον ΟΗΕ.
Το επόμενο κρίσιμο σημείο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει ο Οκτώβριος, όταν η Chevron σχεδιάζει την έναρξη σεισμικών ερευνών νότια της Κρήτης.
Εκεί εκτιμάται ότι θα φανεί στην πράξη αν η νέα τουρκική νομοθεσία θα χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο άμεσης αμφισβήτησης και παρενόχλησης ξένων ερευνητικών ή εμπορικών πλοίων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγή: Bloomberg, διεθνείς διπλωματικές πληροφορίες
Συντάκτης: Η.Μ.
