Νέα τροπή λαμβάνει η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, μετά την ένταση που προκάλεσαν οι αντικρουόμενες NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, εμφανίστηκε καθησυχαστικός όταν ρωτήθηκε από τον δημοσιογράφο Μανώλη Κωστίδη για την κατάσταση.
«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριξαν ότι το ζήτημα των NAVTEX έχει πλέον επιλυθεί, χωρίς να δημοσιοποιηθούν οι λεπτομέρειες της φερόμενης διευθέτησης.
Η απάντηση της Αθήνας: Η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια
Η ελληνική πλευρά απάντησε άμεσα στις δηλώσεις και στις πληροφορίες που προέρχονται από την Τουρκία.
Ελληνικές διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια για την αδειοδότηση των συγκεκριμένων εργασιών στις περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, διαμήνυσαν ότι οι εσωτερικοί χειρισμοί της Τουρκίας δεν αφορούν την Αθήνα.
Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία είχε υποστηρίξει ότι μέρος των θαλάσσιων ερευνών σχεδιάζεται σε περιοχή την οποία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Η Ελλάδα απορρίπτει την απαίτηση να ζητείται τουρκική άδεια για εργασίες που εμπίπτουν στη δική της αρμοδιότητα.
Τι συνέβη με τις NAVTEX
Η ένταση προκλήθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, όταν η Ελλάδα και η Κύπρος προχώρησαν σε αναγγελίες προς τους ναυτιλλομένους για τις εργασίες που συνδέονται με το έργο Great Sea Interconnector.
Η Τουρκία αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX και αμφισβητώντας την αρμοδιότητα των ελληνικών και κυπριακών αρχών σε τμήμα της θαλάσσιας περιοχής.
Η Άγκυρα επικαλέστηκε τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο και υποστήριξε ότι απαιτείται συντονισμός ή σχετική συγκατάθεση από τις τουρκικές αρχές.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, επέμεινε ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον επιχειρησιακό προγραμματισμό του έργου.
Οι διαφορετικές αυτές θέσεις δεν αίρονται αυτομάτως επειδή η τουρκική πλευρά δηλώνει τώρα ότι το πρόβλημα έχει λυθεί.
Τη Δευτέρα αναμένεται να αποπλεύσει το γαλλικό πλοίο
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που έχει δημοσιοποιηθεί, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο της Κρήτης τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου.
Αποστολή του είναι η πραγματοποίηση θαλάσσιων ερευνών που απαιτούνται για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.
Το έργο υλοποιείται με τη συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Nexans και προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Οι εργασίες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου, καθώς η διαδρομή του καλωδίου επεκτείνεται ανατολικά προς την Κύπρο.
Ο απόπλους και η έναρξη των ερευνών παραμένουν προγραμματισμένες ενέργειες και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ήδη πραγματοποιημένες.
Η Κάσος στο επίκεντρο των εξελίξεων
Η θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του σχεδιασμού.
Το καλοκαίρι του 2024 είχαν σημειωθεί σοβαρές ελληνοτουρκικές διαφωνίες κατά τη διάρκεια ερευνητικών εργασιών στην ευρύτερη περιοχή.
Η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε προκαλέσει τότε έντονη διπλωματική κινητοποίηση.
Σήμερα, η επανέναρξη των ερευνών επαναφέρει το ενδιαφέρον στα Δωδεκάνησα, καθώς η πορεία του έργου εξαρτάται τόσο από τις τεχνικές προϋποθέσεις όσο και από τις συνθήκες ασφάλειας στην περιοχή.
Αναφορές για τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος
Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης δραστηριότητα τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους νότια της Καρπάθου, με αναγνωριστικό VATOZ17.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, το αεροσκάφος πραγματοποιούσε πτήσεις επιτήρησης στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με τις προγραμματισμένες έρευνες του γαλλικού πλοίου.
Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες αυτές δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη επικείμενης στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Τι σημαίνει πραγματικά το «λύθηκε το πρόβλημα»
Το κεντρικό ερώτημα πλέον είναι τι ακριβώς εννοεί η Άγκυρα όταν αναφέρει ότι το ζήτημα επιλύθηκε.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί οι όροι κάποιας επίσημης συμφωνίας Ελλάδας και Τουρκίας για τις συγκεκριμένες έρευνες.
Επίσης, δεν προκύπτει ότι η Αθήνα αναγνώρισε τουρκικές διεκδικήσεις ή ότι η Γαλλία αναγνώρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ύπαρξη διπλωματικής επικοινωνίας ή η ανταλλαγή ενημερώσεων για θαλάσσιες εργασίες δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αυτό που μπορεί να διαπιστωθεί είναι ότι η τουρκική πλευρά επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους, ενώ η ελληνική διατηρεί ξεκάθαρη θέση ως προς την αρμοδιότητα αδειοδότησης.
Η επόμενη δοκιμασία για το Great Sea Interconnector
Το υποθαλάσσιο καλώδιο Κρήτης και Κύπρου αποτελεί σημαντική ενεργειακή υποδομή, με ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Η επιτυχής ολοκλήρωση των ερευνών θα επιτρέψει την πρόοδο ενός έργου που αποσκοπεί στη σύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων των δύο χωρών.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι ο πραγματικός απόπλους του γαλλικού σκάφους και η εξέλιξη των εργασιών στη θαλάσσια περιοχή.
Οι δηλώσεις Φιντάν δημιουργούν προσδοκίες αποκλιμάκωσης, αλλά η ουσιαστική απάντηση θα δοθεί όταν το ερευνητικό πλοίο ξεκινήσει τις εργασίες του και φανεί πώς θα κινηθούν στην πράξη οι εμπλεκόμενες πλευρές.
Πηγή: ΣΚΑΪ, Καθημερινή, Πρώτο Θέμα, Rodosreport, ελληνικές διπλωματικές πηγές.
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός
