Τα μεγάλα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν το cloud και την Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνουν ολοένα και πιο δυναμικά στον επενδυτικό χάρτη της Ελλάδας, ανοίγοντας παράλληλα μια μεγάλη συζήτηση για τις ενεργειακές τους ανάγκες, την κατανάλωση νερού και το πραγματικό αποτύπωμα που αφήνουν στις περιοχές όπου εγκαθίστανται.
Το θέμα έθεσε σε συνέντευξή του στον Flash 99,4 ο Πέτρος Παπαγεωργίου, μέλος του Διαρκούς Βουλευτηρίου της ΝΙΚΗΣ και υπεύθυνος Βιομηχανίας και Καινοτομίας, εκφράζοντας έντονες επιφυλάξεις για την ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων στην Ελλάδα.
Τι είναι πραγματικά ένα Data Center
Ένα data center είναι μια μεγάλη εγκατάσταση πληροφορικής που φιλοξενεί servers, συστήματα αποθήκευσης και δικτυακό εξοπλισμό. Από αυτές τις υποδομές λειτουργούν υπηρεσίες cloud, εφαρμογές, ιστοσελίδες, επιχειρηματικά συστήματα και, πλέον σε τεράστια κλίμακα, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι εγκαταστάσεις αυτές απαιτούν σημαντική ηλεκτρική ισχύ, ενώ η λειτουργία των servers παράγει θερμότητα και καθιστά αναγκαία τη συνεχή ψύξη τους.
Η ποσότητα νερού που απαιτείται δεν είναι ίδια για κάθε data center. Εξαρτάται από το μέγεθος, την τεχνολογία ψύξης, τις κλιματολογικές συνθήκες και τον σχεδιασμό κάθε εγκατάστασης.
Ο Πέτρος Παπαγεωργίου υποστήριξε στη συνέντευξή του ότι ένα υποθετικό data center ισχύος 300 MW θα μπορούσε, ανάλογα με το σύστημα ψύξης, να απαιτεί ημερησίως χιλιάδες κυβικά μέτρα νερού, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο τέτοιες απαιτήσεις είναι βιώσιμες για τις τοπικές κοινωνίες.
Από τον λιγνίτη στους servers στην Κοζάνη
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται πλέον ο Άγιος Δημήτριος Κοζάνης.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, ΔΕΗ και Amazon Web Services προχώρησαν σε συμφωνία για την ανάπτυξη μεγάλου data center στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Η πρώτη φάση προβλέπει ισχύ 300 MW, ενώ υπάρχει δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης έως το 1 GW, εφόσον εκπληρωθούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις και συναφθούν οι τελικές συμφωνίες.
Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS προβλέπεται να εγκαταστήσει και να λειτουργήσει τον τεχνολογικό εξοπλισμό. Η εγκατάσταση προγραμματίζεται να μισθωθεί από την AWS για 15 χρόνια μετά την ολοκλήρωσή της.
Ένα ενεργειακό τοπίο που αλλάζει ριζικά
Η μετάβαση είναι εντυπωσιακή. Στην περιοχή όπου επί δεκαετίες κυριαρχούσε η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη, σχεδιάζεται τώρα μία από τις μεγαλύτερες ψηφιακές υποδομές της χώρας.
Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί η αποξήλωση τμημάτων των παλαιών εγκαταστάσεων του ΑΗΣ, συμπεριλαμβανομένων υποδομών που εξυπηρετούσαν τη λιγνιτική παραγωγή.
Ο Πέτρος Παπαγεωργίου άσκησε έντονη κριτική σε αυτή τη μετάβαση, υποστηρίζοντας ότι μια περιοχή που παρήγαγε μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας μετατρέπεται σε χώρο εγκατάστασης μιας υποδομής με πολύ υψηλή κατανάλωση ρεύματος.
Το μεγάλο ερώτημα για ενέργεια, νερό και θέσεις εργασίας
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι νέες επενδύσεις δημιουργούν προσδοκίες για ανάπτυξη, τεχνολογική αναβάθμιση και νέες θέσεις εργασίας στη Δυτική Μακεδονία. Από την άλλη πλευρά, τίθενται ερωτήματα για το πόσες από αυτές τις θέσεις θα είναι μόνιμες μετά την κατασκευή των εγκαταστάσεων, αλλά και για το ενεργειακό και υδατικό αποτύπωμα ενός έργου τέτοιας κλίμακας.
Ο κ. Παπαγεωργίου αμφισβήτησε ότι οι μόνιμες θέσεις εργασίας ενός data center μπορούν να υποκαταστήσουν σε αριθμό την απασχόληση που συνδεόταν επί δεκαετίες με τη λιγνιτική δραστηριότητα.
Και μια σημαντική διάκριση για τα προσωπικά δεδομένα
Στη συνέντευξη έγινε επίσης σύνδεση των data centers με τον Προσωπικό Αριθμό και τη συγκέντρωση προσωπικών, οικονομικών και υγειονομικών δεδομένων.
Πρόκειται, ωστόσο, για διαφορετικά ζητήματα. Ένα data center αποτελεί την τεχνική υποδομή στην οποία μπορούν να φιλοξενούνται και να υποβάλλονται σε επεξεργασία δεδομένα. Η ύπαρξη μιας τέτοιας εγκατάστασης δεν σημαίνει από μόνη της ότι ο διαχειριστής της αποκτά ελεύθερη πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των πολιτών.
Η συλλογή και η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων διέπονται από ξεχωριστό νομικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Η νέα εποχή φέρνει και νέα ερωτήματα
Η επέκταση των data centers θεωρείται κρίσιμη για την ανάπτυξη του cloud και της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ταυτόχρονα, όμως, όσο αυξάνεται η υπολογιστική ισχύς τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η συζήτηση για το από πού θα προέρχεται η απαιτούμενη ενέργεια, πόσο νερό θα χρειάζεται για την ψύξη και ποιο θα είναι τελικά το όφελος για τις τοπικές κοινωνίες.
Η περίπτωση του Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο ελληνικό παράδειγμα αυτής της νέας πραγματικότητας: ένας τόπος ταυτισμένος με τον λιγνίτη και την ηλεκτροπαραγωγή ετοιμάζεται να περάσει στην εποχή των servers και της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Πηγή: Συνέντευξη Πέτρου Παπαγεωργίου στον Flash 99,4 – στοιχεία για το έργο από τις ανακοινώσεις και το ρεπορτάζ σχετικά με τη συμφωνία ΔΕΗ – Amazon Web Services
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός – Skorpios News 12
