Του Ηλία Μονογυιού
Μερικές φορές χρειάζονται μόλις λίγα δευτερόλεπτα ενός βίντεο για να ανοίξει μια συζήτηση πολύ μεγαλύτερη από το ίδιο το περιστατικό.
Αυτό ακριβώς συνέβη στην Κω.
Ένα βίντεο με δύο νεαρές γυναίκες να πραγματοποιούν βουτιές στο λιμάνι του νησιού άρχισε να ταξιδεύει με εντυπωσιακή ταχύτητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μαζί του όμως ταξίδεψαν και οι αντιδράσεις.
Άλλοι γέλασαν. Άλλοι το αντιμετώπισαν ως μια αυθόρμητη στιγμή διακοπών. Κάποιοι στάθηκαν στην εικόνα της Κω που μεταδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Άλλοι αντέδρασαν έντονα, θέτοντας ζητήματα ασφάλειας, νομιμότητας και συμπεριφοράς μέσα σε έναν ενεργό λιμένα.
Και κάπου εκεί, μια βουτιά μετατράπηκε σε μια πολύ μεγαλύτερη κουβέντα:
Τι τουρισμό θέλουμε τελικά στην Κω;
Από την Κω στις οθόνες εκατομμυρίων ανθρώπων
Τη διάσταση που πήρε το βίντεο αποτύπωσε με ανάρτησή του και ο δημοσιογράφος της Δημοτικής Τηλεόρασης Κω, Γιώργος Βενέρης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος, στον λογαριασμό της Cleopatre το σχετικό περιεχόμενο είχε αγγίξει τα 58 εκατομμύρια προβολές και τα 8 εκατομμύρια likes, ενώ η ανάρτηση στη δική του σελίδα στο Facebook είχε ξεπεράσει τις 60.000 προβολές.
Η φράση του έχει ενδιαφέρον:
«Έστω και με αυτόν τον απρόσμενο τρόπο, η Κως διαφημίστηκε».
Και εδώ βρίσκεται ίσως η καρδιά της συζήτησης.
Εφόσον οι αριθμοί αυτοί ανταποκρίνονται στις μετρήσεις της συγκεκριμένης πλατφόρμας τη στιγμή της ανάρτησης, μιλάμε για μια έκθεση που κανένα συμβατικό διαφημιστικό μήνυμα ενός ελληνικού νησιού δεν πετυχαίνει εύκολα.
Για λίγα δευτερόλεπτα, η Κως βρέθηκε μπροστά στα μάτια εκατομμυρίων χρηστών.
Αυτό όμως σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε viral εικόνα αποτελεί και καλή τουριστική προβολή;
Όχι απαραίτητα.
Και εδώ αρχίζει η ενδιαφέρουσα πλευρά της ιστορίας.
«Ρε, πάτε καλά; Θέλετε τουρισμό;»
Διαβάζοντας τις δημόσιες αντιδράσεις στο Facebook γύρω από το περιστατικό, συνάντησα και μία ιδιαίτερα έντονη τοποθέτηση, την οποία επιλέγω να μεταφέρω χωρίς το όνομα του ανθρώπου που την έκανε, καθώς το ενδιαφέρον βρίσκεται στο επιχείρημα και όχι στην ταυτότητά του.
Ο συντάκτης της ανάρτησης τάχθηκε ξεκάθαρα απέναντι στις επικρίσεις για τις κοπέλες.
Μεταξύ άλλων έγραψε:
«Ρε, πάτε καλά; Θέλετε τουρισμό;»
και συνέχισε με τη θέση ότι:
«Οποιαδήποτε διαφήμιση είναι διαφήμιση του νησιού».
Η τοποθέτηση αυτή δεν περιοριζόταν όμως στις δύο κοπέλες.
Άνοιγε μια πολύ ευρύτερη συζήτηση για τον τουρισμό της Κω, για τους νέους ανθρώπους που επισκέπτονται το νησί, για τα χρήματα που αφήνουν στην τοπική αγορά και για τη μεγάλη συζήτηση γύρω από το μοντέλο των all-inclusive διακοπών.
Ουσιαστικά το επιχείρημα ήταν απλό:
Ο επισκέπτης που βγαίνει από το ξενοδοχείο του, περπατά στην πόλη, πηγαίνει στα εστιατόρια, στα καφέ και στα μπαρ και ζει το νησί, αφήνει ένα διαφορετικό οικονομικό αποτύπωμα από τον επισκέπτη που περνά σχεδόν ολόκληρες τις διακοπές του μέσα σε μια ξενοδοχειακή μονάδα.
Μπορεί κάποιος να συμφωνεί ή να διαφωνεί.
Αλλά αυτή είναι μια πραγματική συζήτηση που αξίζει να γίνει.
Από την άλλη πλευρά: «Υπάρχουν κανόνες»
Υπήρξαν όμως και οι ακριβώς αντίθετες αντιδράσεις.
Άνθρωποι που είδαν το βίντεο επισήμαναν ότι ένα λιμάνι δεν είναι παραλία ούτε πισίνα. Είναι χώρος στον οποίο κινούνται σκάφη, υπάρχουν κάβοι, προβλήτες και δραστηριότητες που ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους.
Άλλοι έθεσαν ζήτημα νομιμότητας.
Κάποιοι έφτασαν μάλιστα να υποστηρίζουν δημόσια ότι θα έπρεπε να υπάρξει παρέμβαση του Λιμεναρχείου.
Εδώ χρειάζεται μια σαφής διάκριση.
Το γεγονός ότι μια συμπεριφορά γίνεται viral ή ότι μπορεί να λειτουργήσει ως προβολή ενός τόπου δεν αποτελεί από μόνο του απάντηση στο εάν είναι ασφαλής ή νόμιμη.
Αυτά κρίνονται από τους αρμόδιους φορείς και από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο — όχι από τα likes και τα shares.
Ακριβώς όπως και μια αρνητική αντίδραση στα social media δεν αρκεί από μόνη της για να μετατρέψει μια πράξη σε παράνομη.
Η κοπέλα που βούτηξε και η γυναίκα που αντέδρασε
Ένα ακόμη κεφάλαιο της υπόθεσης άνοιξε στο TikTok και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Facebook.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις δημόσιες αναρτήσεις που ακολούθησαν το viral βίντεο, γυναίκα χρήστης του TikTok επέκρινε τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και φέρεται να υποστήριξε ότι θα έπρεπε να υπάρξει παρέμβαση του Λιμεναρχείου.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε με τη σειρά της αντιδράσεις από ανθρώπους που θεώρησαν υπερβολική την αντιμετώπιση ενός περιστατικού που εκείνοι εξέλαβαν ως μια αυθόρμητη τουριστική στιγμή.
Και ξαφνικά δεν συζητούσαμε πλέον για μια βουτιά.
Συζητούσαμε για την Κω.
Για τον τουρισμό της.
Για το πώς θέλουμε να συμπεριφέρονται οι επισκέπτες.
Για το πόσο αυστηροί πρέπει να είμαστε.
Και για το πού τελειώνει η αυθόρμητη διασκέδαση και πού αρχίζει η ευθύνη.
58 εκατομμύρια views δεν είναι 58 εκατομμύρια τουρίστες
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που πρέπει να ειπωθεί.
Στην εποχή του TikTok, του Instagram και του Facebook, έχουμε αρχίσει να συγχέουμε ορισμένες φορές την προβολή με την τουριστική επιτυχία.
Δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Ένα βίντεο μπορεί να συγκεντρώσει δεκάδες εκατομμύρια views επειδή είναι αστείο, παράξενο, εντυπωσιακό ή αμφιλεγόμενο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι αποφάσισαν ξαφνικά να κάνουν διακοπές στην Κω.
Από την άλλη, θα ήταν επίσης λάθος να υποτιμήσουμε τη δύναμη μιας τέτοιας εικόνας.
Στη σύγχρονη τουριστική επικοινωνία, μια αυθόρμητη εικόνα από έναν προορισμό μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διεθνή εμβέλεια από μια πανάκριβη διαφημιστική καμπάνια.
Και αυτό ακριβώς κάνει την ιστορία ενδιαφέρουσα.
Η Κως και το μεγάλο ερώτημα του all-inclusive
Πίσω από όλο τον θόρυβο υπάρχει ένα πολύ σοβαρότερο ζήτημα.
Η Κως είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας. Χιλιάδες επιχειρήσεις και εργαζόμενοι εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τον τουρισμό.
Επομένως, δεν αρκεί να μετράμε αφίξεις.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο από το τουριστικό χρήμα κυκλοφορεί στην τοπική οικονομία.
Ένας επισκέπτης που θα περπατήσει στην πόλη, θα φάει σε μια οικογενειακή ταβέρνα, θα πιει ένα ποτό σε ένα μικρό μπαρ, θα αγοράσει κάτι από ένα κατάστημα και θα χρησιμοποιήσει τοπικές υπηρεσίες δημιουργεί μια αλυσίδα οικονομικής δραστηριότητας.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τα all-inclusive ξενοδοχεία δεν είναι καινούργια.
Δεν χρειάζεται όμως να μετατραπεί σε πόλεμο μεταξύ ξενοδόχων και υπόλοιπης αγοράς.
Τα μεγάλα ξενοδοχεία αποτελούν σημαντικό κομμάτι του τουριστικού προϊόντος της Κω και φέρνουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών στο νησί.
Το ζητούμενο είναι πώς περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους θα έχουν λόγο να βγουν έξω και να γνωρίσουν την πραγματική Κω.
Τουρισμός δεν σημαίνει «όλα επιτρέπονται»
Υπάρχει επίσης μια παγίδα στην άλλη άκρη της συζήτησης.
Το ότι ένας τόπος χρειάζεται τουρισμό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδέχεται οποιαδήποτε συμπεριφορά στο όνομα της προβολής.
Η Κως δεν χρειάζεται να επιλέξει μεταξύ του να είναι φιλόξενη και του να έχει κανόνες.
Μπορεί να είναι και τα δύο.
Μπορούμε να καλωσορίζουμε έναν νέο άνθρωπο που θέλει να διασκεδάσει, να τραβήξει ένα βίντεο και να μοιραστεί τις διακοπές του με εκατομμύρια followers και ταυτόχρονα να του εξηγούμε ότι υπάρχουν χώροι όπου προέχει η ασφάλεια.
Αυτά δεν είναι αντιφατικά.
Είναι αυτό που χαρακτηρίζει έναν ώριμο τουριστικό προορισμό.
Και μήπως τελικά κάναμε μεγαλύτερο θέμα την αντίδραση από την ίδια τη βουτιά;
Αυτό είναι ίσως το ερώτημα που μου έμεινε περισσότερο διαβάζοντας όσα γράφτηκαν.
Δύο κοπέλες έκαναν μια βουτιά.
Το βίντεο έγινε viral.
Και μετά αρχίσαμε όλοι να συζητάμε.
Άλλος ζητούσε παρέμβαση.
Άλλος φώναζε «θέλετε τουρισμό;».
Άλλος μιλούσε για δυσφήμιση.
Άλλος για τεράστια διαφήμιση.
Άλλος για το all-inclusive.
Άλλος για τη νεολαία.
Και μέσα σε λίγες ώρες μια βουτιά στο λιμάνι έγινε σχεδόν… δημοψήφισμα για το τουριστικό μοντέλο της Κω.
Ίσως αυτό από μόνο του λέει κάτι.
Η Κως δεν έχει ανάγκη ούτε από υστερία ούτε από ωραιοποίηση
Παρακολουθώντας τη συζήτηση, θεωρώ ότι υπάρχουν δύο εύκολες αλλά λανθασμένες επιλογές.
Η πρώτη είναι να παρουσιάσουμε δύο νέες γυναίκες περίπου ως «εχθρούς» ενός νησιού επειδή έκαναν κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις.
Η δεύτερη είναι να υποστηρίξουμε ότι επειδή ένα βίντεο συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές, τότε αυτομάτως ό,τι απεικονίζει πρέπει να θεωρηθεί σωστό.
Δεν χρειάζεται κανένα από τα δύο.
Χρειάζεται μέτρο.
Εάν παραβιάστηκαν κανόνες, υπάρχουν αρμόδιες αρχές για να το κρίνουν.
Εάν υπήρξε κίνδυνος, πρέπει να επισημανθεί.
Αλλά εάν εκατομμύρια άνθρωποι είδαν μέσα από ένα απρόσμενο viral βίντεο εικόνες από την Κω, μπορούμε επίσης να αναγνωρίσουμε ότι το νησί απέκτησε μια τεράστια, μη προγραμματισμένη διεθνή έκθεση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι κάνουμε μετά τα 58 εκατομμύρια views
Για μένα, λοιπόν, το σημαντικότερο δεν είναι εάν μας άρεσε ή δεν μας άρεσε η βουτιά.
Το σημαντικότερο είναι τι κάνουμε όταν η Κως βρίσκεται ξαφνικά μπροστά στα μάτια εκατομμυρίων ανθρώπων.
Τους δείχνουμε ένα νησί ζωντανό;
Ένα νησί που έχει ζωή έξω από τα ξενοδοχεία;
Ένα νησί ασφαλές, αλλά όχι φοβικό;
Ένα νησί που θέλει τους νέους ανθρώπους, χωρίς να θεωρεί ότι «τουρισμός» σημαίνει απουσία κανόνων;
Και κυρίως, ένα νησί στο οποίο ο επισκέπτης θα θέλει να βγει, να περπατήσει, να φάει, να πιει, να ψωνίσει, να γνωρίσει ανθρώπους και να αφήσει πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα;
Γιατί αυτό είναι τελικά το στοίχημα.
Η βουτιά θα ξεχαστεί.
Το viral βίντεο κάποια στιγμή θα αντικατασταθεί από το επόμενο.
Τα 58 εκατομμύρια views θα γίνουν ένας αριθμός σε μια παλιά ανάρτηση.
Η συζήτηση όμως για το τι τουρισμό θέλουμε στην Κω αξίζει να μείνει.
Και ίσως, τελικά, δύο βουτιές στο λιμάνι να μας έδωσαν μια καλή αφορμή να την κάνουμε.
Ηλίας Μονογυιός Για το Skorpios News 12
