Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια συνεχή θεσμική υποβάθμιση και μια διαρκή αφαίμαξη οικονομικών πόρων. Η μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων και υποχρεώσεων στους δήμους, χωρίς την παράλληλη παροχή των απαραίτητων οικονομικών και ανθρώπινων εργαλείων, διογκώνει τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών αντί να τα επιλύει.
Σε αυτή την κρίσιμη πραγματικότητα αναφέρθηκε με δηλώσεις του ο δήμαρχος Κω, Θεοδόσης Νικηταράς. Ο ίδιος τόνισε ότι το Κράτος στερεί από τους ΟΤΑ την οικονομική αυτοδυναμία και τη διοικητική τους αυτοτέλεια. Το αποτέλεσμα είναι να μετατρέπονται οι δήμοι σε απλούς διεκπεραιωτές, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα λήψης αποφάσεων για τα του οίκου τους.
Η διαχείριση των παραλιών και τα προβλήματα στην Κω
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κρίσιμο ζήτημα που αφορά τη διαχείριση των παραλιών. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, οι παραλίες αποτελούν τις «αυλές» και τα καλοκαιρινά πάρκα των νησιωτικών περιοχών. Για τον λόγο αυτό, η προστασία και η αξιοποίησή τους θα έπρεπε να ανήκει αποκλειστικά στην αρμόδια Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου 5092/2024 άλλαξε ριζικά το τοπίο, αφαιρώντας τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα από την αυτοδιοίκηση:
- Η διαχείριση των ακτών πέρασε στην Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου.
- Τα έσοδα εισπράττονται κεντρικά από το κράτος.
- Στους δήμους αποδίδεται καθυστερημένα και χωρίς διαφάνεια το 60% των συμβολαίων.
- Οι δήμοι επιβαρύνονται εξολοκλήρου με το τεράστιο κόστος των ναυαγοσωστών.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρά προσκόμματα στην εύρυθμη λειτουργία της τουριστικής οικονομίας του νησιού.
Δυσλειτουργίες του νέου συστήματος και αυτοψίες
Η μεταφορά της αρμοδιότητας σε έναν κεντρικό, μακρινό μηχανισμό έχει ήδη δείξει τα πρώτα δείγματα δυσλειτουργίας. Πρόσφατη αυτοψία που πραγματοποίησε κλιμάκιο του δήμου Κω στην παραλία της οδού Βασιλέως Γεωργίου έφερε στο φως σημαντικές καθυστερήσεις. Επιχειρηματίες που κατέθεσαν έγκαιρα τις αιτήσεις τους από τον Μάρτιο παραμένουν ακόμη χωρίς οριστική αδειοδότηση.
Παράλληλα, οι έλεγχοι έδειξαν αυθαίρετες κατασκευές σκίασης και εξοπλισμούς που δεν προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία. Για τις περιπτώσεις αυτές δόθηκαν σαφείς εντολές άμεσης απομάκρυνσης, με την προειδοποίηση επιβολής κυρώσεων από τη Δημοτική Αστυνομία.
Η ανάγκη για ισχυρούς δήμους με πόρους
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται πραγματικά εργαλεία επιβολής και ελέγχου και όχι απλώς μια διαμεσολαβητική δυνατότητα γνωμοδότησης. Οι υπερσυγκεντρωτικοί μηχανισμοί της πρωτεύουσας αδυνατούν να γνωρίζουν τις γεωγραφικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες κάθε τόπου, με αποτέλεσμα να οδηγούμαστε σε συνεχή διολίσθηση των τοπικών υποθέσεων.
Η Πολιτεία οφείλει να αναστρέψει αυτή τη λανθασμένη πορεία. Οι σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες απαιτούν το ακριβώς αντίθετο: ισχυρούς δήμους, με θεσμοθετημένους πόρους, διοικητική αυτοτέλεια και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης στην καθημερινότητα του πολίτη.
Συμπέρασμα
Συνοψίζοντας, η αποδυνάμωση που υφίσταται η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπονομεύει την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, ειδικά σε τουριστικούς προορισμούς όπως η Κως. Η επιστροφή της διαχείρισης των παραλιών και των αντίστοιχων πόρων στους δήμους αποτελεί πάγιο και δίκαιο αίτημα για μια βιώσιμη και αυτόνομη πορεία.
