Ένα φυσικό φαινόμενο στην εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου βρίσκεται πίσω από την αυξημένη δραστηριότητα του ηλιακού ανέμου που επηρεάζει το διαστημικό περιβάλλον γύρω από τη Γη.
Πρόκειται για τη λεγόμενη στεμματική οπή, μια περιοχή του ηλιακού στέμματος από την οποία διαφεύγουν με μεγαλύτερη ταχύτητα φορτισμένα σωματίδια προς το Διάστημα.
Σύμφωνα με την επίσημη πρόγνωση του Κέντρου Πρόγνωσης Διαστημικού Καιρού της αμερικανικής υπηρεσίας NOAA, που εκδόθηκε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, είναι πιθανό να εκδηλωθεί ασθενής γεωμαγνητική καταιγίδα κατηγορίας G1.
Το διάστημα με την εντονότερη προβλεπόμενη δραστηριότητα εντοπίζεται από τις 23:00 της Δευτέρας έως τις 02:00 της Τρίτης, ώρα Ελλάδας.
Τι είναι πραγματικά η «τρύπα» στον Ήλιο
Παρά τον εντυπωσιακό χαρακτηρισμό, δεν πρόκειται για πραγματικό άνοιγμα στην επιφάνεια του Ήλιου.
Οι στεμματικές οπές είναι περιοχές της εξωτερικής ηλιακής ατμόσφαιρας όπου το πλάσμα εμφανίζει χαμηλότερη πυκνότητα και θερμοκρασία σε σύγκριση με το περιβάλλον του.
Στις επιστημονικές εικόνες των ηλιακών παρατηρητηρίων αυτές οι περιοχές φαίνονται σκοτεινότερες, γεγονός που εξηγεί την ονομασία τους.
Το μαγνητικό πεδίο έχει διαφορετική διάταξη σε αυτές τις περιοχές και επιτρέπει σε φορτισμένα σωματίδια να διαφεύγουν ευκολότερα προς το Διάστημα.
Έτσι δημιουργούνται ταχύτερα ρεύματα ηλιακού ανέμου, τα οποία, όταν φτάνουν στη Γη, μπορούν να επηρεάσουν το μαγνητικό της πεδίο.
Τι προβλέπει η NOAA για τη Δευτέρα
Η NOAA εκτιμά ότι η γεωμαγνητική δραστηριότητα μπορεί να φτάσει προσωρινά στο επίπεδο G1, που χαρακτηρίζεται ως ασθενής γεωμαγνητική καταιγίδα.
Η πρόγνωση αφορά κυρίως το τρίωρο από τις 23:00 της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου μέχρι τις 02:00 της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, ώρα Ελλάδας.
Για το υπόλοιπο της Τρίτης και για την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, η συγκεκριμένη πρόγνωση δεν αναμένει συνθήκες γεωμαγνητικής καταιγίδας.
Πρόκειται για πρόγνωση και όχι για επιβεβαίωση ότι η καταιγίδα έχει ήδη εκδηλωθεί.
Οι εκτιμήσεις μπορούν να μεταβληθούν καθώς καταγράφονται νέα δεδομένα από τους δορυφόρους και τα επίγεια όργανα παρακολούθησης.
Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις στη Γη
Η κλίμακα γεωμαγνητικών καταιγίδων της NOAA περιλαμβάνει πέντε επίπεδα, από το G1 έως το G5.
Το G1 είναι το χαμηλότερο επίπεδο.
Σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να παρατηρηθούν ασθενείς διακυμάνσεις σε ορισμένα ηλεκτρικά δίκτυα, κυρίως σε γεωγραφικά υψηλά πλάτη, καθώς και μικρές επιπτώσεις στη λειτουργία δορυφόρων.
Ενδέχεται επίσης να ενισχυθεί η εμφάνιση του βόρειου σέλαος σε περιοχές που βρίσκονται αρκετά βορειότερα.
Για την Ελλάδα και τα Δωδεκάνησα δεν υπάρχει, με βάση αυτή την πρόγνωση, λόγος να αναμένονται σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα.
Υπάρχει κίνδυνος για τα κινητά και το ηλεκτρικό ρεύμα;
Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες μπορούν, όταν είναι αρκετά ισχυρές, να επηρεάσουν τεχνολογικές υποδομές όπως ηλεκτρικά δίκτυα, δορυφορικές υπηρεσίες και συστήματα επικοινωνιών.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόγνωση αφορά ασθενή δραστηριότητα.
Δεν τεκμηριώνεται συνεπώς ισχυρισμός ότι επίκειται γενικευμένη διακοπή ηλεκτροδότησης, κατάρρευση τηλεπικοινωνιών ή εκτεταμένο πρόβλημα στα κινητά τηλέφωνα.
Η NOAA παρακολουθεί διαρκώς τις συνθήκες και εκδίδει ενημερώσεις όταν μεταβάλλεται η ένταση των φαινομένων.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Το φαινόμενο αποτελεί μέρος της φυσιολογικής δραστηριότητας του Ήλιου.
Η Γη διαθέτει μαγνητικό πεδίο και ατμόσφαιρα που προσφέρουν σημαντική προστασία από τα φορτισμένα σωματίδια.
Οι υπηρεσίες διαστημικού καιρού ενημερώνουν κυρίως τους φορείς που διαχειρίζονται κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές, ώστε να μπορούν να λάβουν μέτρα εφόσον χρειαστεί.
Για τον γενικό πληθυσμό, μια πιθανή καταιγίδα κατηγορίας G1 δεν αποτελεί λόγο πανικού.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο Ήλιος παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα, αλλά η επίσημη πρόγνωση αφορά ασθενή γεωμαγνητική καταιγίδα και όχι κάποιο καταστροφικό φαινόμενο για τη Γη.
Πηγή: NOAA – Space Weather Prediction Center, Rodosreport.
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός
