Πρόλογος
Στο σημερινό μας πιάτο της ημέρας, ο σεφ Ηλίας Μονογυιός φέρνει στο τραπέζι μας όλη τη φρεσκάδα και τα αρώματα του ελληνικού μποστανιού. Το παραδοσιακό μπριάμ (ή τουρλού) είναι ο απόλυτος ύμνος στα λαχανικά της εποχής. Μελιτζάνες, κολοκυθάκια, πατάτες και πιπεριές κόβονται με μεράκι, αρωματίζονται με φρέσκα βότανα και σκόρδο, και σιγοψήνονται στο φούρνο με εκλεκτό ελαιόλαδο μέχρι να καραμελώσουν, να μελώσουν και να αναδείξουν όλη τη φυσική τους γλυκάδα. Ένα πιάτο απλό, άκρως υγιεινό και ακαταμάχητα νόστιμο που μυρίζει ελληνικό καλοκαίρι!
Χρόνοι Συνταγής
Χρόνος Προετοιμασίας: 25 λεπτά
Χρόνος Μαγειρέματος: 1 ώρα και 15 λεπτά
Μερίδες: 4 άτομα
Υλικά (για 4 άτομα)
2 μεγάλες μελιτζάνες φλάσκες, κομμένες σε μέτριους κύβους ή χοντρές ροδέλες
3 μέτρια κολοκυθάκια, κομμένα σε χοντρές ροδέλες
3 μεγάλες πατάτες, καθαρισμένες και κομμένες σε κυδωνάτα κομμάτια (ή μεγάλους κύβους)
2 πιπεριές (1 πράσινη και 1 κόκκινη Φλωρίνης), καθαρισμένες και κομμένες σε μεγάλα κομμάτια
1 μεγάλο ξερό κρεμμύδι, κομμένο σε χοντρές φέτες (μισοφέγγαρα)
3-4 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες ή σε λεπτές φέτες
400 γρ. ώριμες ντομάτες, τριμμένες (ή 1 κουτί ντοματάκια κονκασέ, ελαφρώς λιωμένα)
1 κουταλιά της σούπας πελτέ ντομάτας
3/4 φλιτζανιού εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
1/2 ματσάκι φρέσκο μαϊντανό, ψιλοκομμένο
2-3 κλωνάρια φρέσκο δυόσμο (μόνο τα φύλλα, ψιλοκομμένα) ή 1 κουταλιά της σούπας αποξηραμένη ρίγανη
1/2 κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη
Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
Εκτέλεση
- Προετοιμασία των λαχανικών
Πλένετε πολύ καλά όλα τα λαχανικά. Κόβετε τις μελιτζάνες, τα κολοκυθάκια, τις πατάτες, τις πιπεριές και το κρεμμύδι. Είναι σημαντικό να τα κόψετε σε σχετικά μεγάλα και ομοιόμορφα κομμάτια, ώστε να ψηθούν στον ίδιο χρόνο και να μη λιώσουν κατά τη διάρκεια του ψησίματος.
- Το ξεπίκρισμα της μελιτζάνας (Προαιρετικό)
Αν έχετε χρόνο, βάζετε τους κύβους μελιτζάνας σε ένα σουρωτήρι, τους πασπαλίζετε με αλάτι και τους αφήνετε για 15-20 λεπτά. Στη συνέχεια, τους ξεπλένετε με κρύο νερό και τους στύβετε καλά με τα χέρια σας. Τους στεγνώνετε με χαρτί κουζίνας.
- Η ανάμειξη στο ταψί
Σε ένα μεγάλο και βαθύ ταψί (ή σε μια μεγάλη γάστρα), ρίχνετε όλα τα κομμένα λαχανικά: τις μελιτζάνες, τα κολοκυθάκια, τις πατάτες, τις πιπεριές, το κρεμμύδι και το σκόρδο.
- Η σάλτσα και τα βότανα
Σε ένα μπολ, ανακατεύετε την τριμμένη ντομάτα, τον πελτέ ντομάτας, τη ζάχαρη, το ελαιόλαδο, τον ψιλοκομμένο μαϊντανό και τον δυόσμο (ή τη ρίγανη). Προσθέτετε αλάτι και μπόλικο φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι. Ανακατεύετε καλά τη σάλτσα.
- Το πάντρεμα των υλικών
Περιχύνετε τα λαχανικά στο ταψί με τη σάλτσα ντομάτας και το ελαιόλαδο. Με καθαρά χέρια ή με δύο μεγάλες κουτάλες, ανακατεύετε πολύ καλά όλα τα υλικά μέσα στο ταψί, ώστε η σάλτσα, το λάδι και τα μυρωδικά να πάει παντού και να αγκαλιάσει κάθε κομμάτι λαχανικού. Στο τέλος, απλώνετε τα λαχανικά ομοιόμορφα (δεν πρέπει να είναι πολύ στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο για να ψηθούν σωστά). Αν η ντομάτα δεν έχει βγάλει πολλά υγρά, προσθέτετε περίπου μισό φλιτζάνι ζεστό νερό στις άκρες του ταψιού.
- Το ψήσιμο
Σκεπάζετε το ταψί με ένα κομμάτι αντικολλητικό χαρτί και από πάνω με αλουμινόχαρτο (ή κλείνετε το καπάκι της γάστρας). Ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C-190°C, στις αντιστάσεις, για περίπου 45-50 λεπτά.
- Το ξεσκέπασμα και το μέλωμα
Αφαιρείτε το αλουμινόχαρτο και το αντικολλητικό χαρτί. Ανακατεύετε πάρα πολύ απαλά τα λαχανικά και συνεχίζετε το ψήσιμο για άλλα 20-25 λεπτά, μέχρι να σωθούν τα πολλά υγρά, να μείνει το φαγητό σχεδόν με το λαδάκι του και τα λαχανικά να πάρουν ένα υπέροχο, ελαφρώς καραμελωμένο και ροδοκόκκινο χρώμα στην επιφάνεια.
- Η ανάπαυση
Βγάζετε το μπριάμ από το φούρνο και το αφήνετε να «σταθεί» και να κρυώσει ελαφρώς για 15-20 λεπτά πριν το σερβίρετε. Όπως όλα τα λαδερά, η γεύση του δένει ιδανικά όταν δεν είναι καυτά.
Μικρά Μυστικά του Σεφ
- Το μέγεθος μετράει: Μην κόβετε τα λαχανικά (ειδικά το κολοκυθάκι και τη μελιτζάνα) σε πολύ μικρά κομμάτια γιατί έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό και θα λιώσουν, μετατρέποντας το φαγητό σε πουρέ. Θέλουμε να κρατάνε το σχήμα τους.
Το μυστικό του δυόσμου: Ο φρέσκος δυόσμος δίνει μια απίστευτη αίσθηση δροσιάς και γλυκάδας που ταιριάζει απόλυτα με το κολοκυθάκι και τη μελιτζάνα. Αν δεν τον έχετε δοκιμάσει ποτέ στο μπριάμ, ήρθε η ώρα να το κάνετε!
- Το απόλυτο συνοδευτικό: Σερβίρετε το μπριάμ με μια γενναία φέτα πικάντικης ελληνικής φέτας, μερικές ελιές Καλαμών και φρέσκο, προζυμένιο χωριάτικο ψωμί. Την επόμενη ημέρα, κρύο από το ψυγείο, είναι ακόμα πιο νόστιμο!
