Σε εξέλιξη βρίσκεται μεγάλη πολυεθνική στρατιωτική άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο, με τη συμμετοχή πολεμικών πλοίων, υποβρυχίων και αεροπορικών μέσων, την ώρα που εξελίσσεται διπλωματική αντιπαράθεση γύρω από τις υποθαλάσσιες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.
Η άσκηση «Mavi Balina 2026», γνωστή ως «Γαλάζια Φάλαινα», διεξάγεται από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου, υπό τη διοργάνωση της Τουρκίας, με συμμετοχή νατοϊκών και άλλων ξένων δυνάμεων.
20 πλοία, 8 υποβρύχια και 4.500 στελέχη
Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, στην άσκηση προβλέπεται να συμμετάσχουν:
- 20 πλοία επιφανείας
- 8 υποβρύχια
- 10 αεροπορικά μέσα
- 1 μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα
- Περίπου 4.500 στελέχη
Συμμετέχουν επίσης μονάδες από τις ΗΠΑ, το Πακιστάν και τη Μόνιμη Ναυτική Δύναμη του ΝΑΤΟ (SNMG-2), στην οποία περιλαμβάνονται ελληνικές, ισπανικές και τουρκικές μονάδες.
Ως παρατηρητές συμμετέχουν η Ινδονησία, το Μαρόκο, το Ιράκ, η Μοζαμβίκη, η Μαυριτανία, το Σουδάν, η Σαουδική Αραβία και το Ομάν.
Ρόδος και Καστελόριζο στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος
Η ναυτική βάση του Ακσάζ, κοντά στη Μαρμαρίδα, αποτελεί σημαντικό σημείο υποστήριξης των τουρκικών ναυτικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η στρατιωτική δραστηριότητα εκτείνεται στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θαλάσσια περιοχή κοντά στη Ρόδο και το Καστελόριζο.
Δεν έχει ωστόσο επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η ακριβής θέση όλων των συμμετεχόντων πολεμικών πλοίων.
Το Great Sea Interconnector και το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo
Στις 10 Νοεμβρίου, ο ΑΔΜΗΕ και η Great Sea Interconnector ανακοίνωσαν ότι το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» απέπλευσε από το Ηράκλειο της Κρήτης για την έναρξη προγραμματισμένων υποθαλάσσιων ερευνητικών δραστηριοτήτων.
Οι έρευνες αφορούν τη διαδρομή της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, για την οποία έχουν εκδοθεί σχετικές ναυτιλιακές αναγγελίες (NAVTEX).
Διπλωματική αντιπαράθεση με NAVTEX
Στις 11 Νοεμβρίου, Ελλάδα και Κύπρος προχώρησαν σε αντι-NAVTEX, απαντώντας σε τουρκική αναγγελία που αφορούσε τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου.
Η ελληνική πλευρά αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της τουρκικής αναγγελίας για περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία υπογράμμισε ότι οι έρευνες εντός της δικής της ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας έχουν αδειοδοτηθεί από τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.
Η εξέλιξη επιβεβαιώνει την ύπαρξη διπλωματικής διαφωνίας για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες, χωρίς να τεκμηριώνει από μόνη της στρατιωτική παρεμπόδιση των ερευνών.
Η συμμετοχή του ΝΑΤΟ
Η άσκηση έχει ανθυποβρυχιακό χαρακτήρα, με στόχο την εκπαίδευση των συμμετεχόντων δυνάμεων και τη βελτίωση της συνεργασίας τους σε επιχειρήσεις στη θάλασσα.
Η συμμετοχή της SNMG-2, με ελληνικές, ισπανικές και τουρκικές μονάδες, αναδεικνύει τον πολυεθνικό χαρακτήρα της δραστηριότητας.
Τι επιβεβαιώνεται μέχρι στιγμής
Επιβεβαιώνονται η πραγματοποίηση της μεγάλης στρατιωτικής άσκησης, οι προγραμματισμένες έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο και η ανταλλαγή ναυτιλιακών αναγγελιών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί θερμό επεισόδιο ή στρατιωτική παρεμπόδιση του ερευνητικού πλοίου.
Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα Δωδεκάνησα, λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας της Ρόδου και του Καστελόριζου με την ευρύτερη περιοχή.
Πηγή: Rodos Report, Pentapostagma, τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, Anadolu, ΑΔΜΗΕ, ΕΡΤ
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός
