Μια ξεχωριστή ιστορία, που ξεκινά από το Ασφενδιού της Κω στις αρχές του 20ού αιώνα και φτάνει μέχρι τα πεδία των μαχών της Ευρώπης και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έρχεται ξανά στο φως χάρη στην προσπάθεια μιας εγγονής να ανακαλύψει τις ελληνικές ρίζες της οικογένειάς της.
Πρωταγωνιστής είναι ο Ιωάννης Μ. Κοσσαρίδης, γνωστός στην Αμερική ως Jean M. Kossarides, ένας Κώος μετανάστης που, σύμφωνα με τα οικογενειακά απομνημονεύματα, υπηρέτησε σε τρεις διαφορετικούς στρατούς και συμμετείχε σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, η εγγονή του, Desiree Kossarides, δημοσιεύει φωτογραφίες, προσωπικά χειρόγραφα και ιστορικά τεκμήρια, αναζητώντας συγγενείς και ανθρώπους που γνωρίζουν την ιστορία των οικογενειών Κοσσάρη και Κοσσαρίδη στην Κω.
Από τα αμπέλια του Ασφενδιού στο μεγάλο ταξίδι της μετανάστευσης
Ο Ιωάννης Κοσσαρίδης γεννήθηκε περίπου το 1886 στην Κω, σε μια εποχή κατά την οποία το νησί βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική διοίκηση.
Τα παιδικά του χρόνια συνδέθηκαν με το Ασφενδιού, την αγροτική ζωή, το σχολείο και τις οικογενειακές υποχρεώσεις.
Στα απομνημονεύματά του αναφέρεται στον δάσκαλό του Αντώνιο Τσαγγάρη, ο οποίος αναγνώριζε τις δυνατότητές του και προσπαθούσε να τον ενθαρρύνει να συνεχίσει τις σπουδές του.
Περιγράφει επίσης μια εποχή κατά την οποία πολλά παιδιά εγκατέλειπαν προσωρινά το σχολείο για να βοηθήσουν τις οικογένειές τους στα χωράφια και στους αμπελώνες.
Σύμφωνα με την οικογενειακή αφήγηση, το 1907 ο νεαρός Ιωάννης εγκατέλειψε την ιδιαίτερη πατρίδα του και ταξίδεψε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητώντας μια διαφορετική ζωή.
Η αναχώρησή του αποτέλεσε την αρχή μιας περιπετειώδους διαδρομής που θα τον έφερνε ξανά στην Ευρώπη, αυτή τη φορά ως στρατιώτη.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και η Γαλλική Λεγεώνα των Ξένων
Όταν ξέσπασαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι το 1912, ο Κοσσαρίδης, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που διασώζει η οικογένειά του, επέστρεψε από την Αμερική για να συμμετάσχει στον αγώνα.
Στα οικογενειακά κείμενα περιγράφεται η παρουσία του σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και η επαφή του με Έλληνες εθελοντές.
Το 1914, μετά την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πορεία του τον οδήγησε στη Γαλλική Λεγεώνα των Ξένων.
Η εγγονή του αναφέρει ότι συμμετείχε σε πολεμικές επιχειρήσεις, τραυματίστηκε και προτάθηκε για τη γαλλική πολεμική διάκριση Croix de Guerre.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται κυρίως από το οικογενειακό αρχείο και χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση μέσα από τα επίσημα στρατιωτικά μητρώα της εποχής.
Από τον γαλλικό στον αμερικανικό στρατό
Η στρατιωτική διαδρομή του Κοσσαρίδη δεν ολοκληρώθηκε με την αποχώρησή του από τις γαλλικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με τα απομνημονεύματά του, το 1917 κατατάχθηκε στον αμερικανικό στρατό και συμμετείχε στις επιχειρήσεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.
Η οικογένειά του αναφέρει ότι αξιοποιήθηκε επίσης για τις γλωσσικές του γνώσεις, ενώ μετά τον πόλεμο επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη συνέχεια ασχολήθηκε με σπουδές και επαγγελματικές δραστηριότητες, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τον απόδημο ελληνισμό.
Το ιστορικό ντοκουμέντο του 1933 που επιβεβαιώνει την καταγωγή του
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ιστορίας δεν προέρχεται μόνο από οικογενειακές διηγήσεις, αλλά από δημοσιευμένο ιστορικό αρχείο.
Το 1933, ο Ιωάννης Κοσσαρίδης υπέγραψε στο περιοδικό της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης AHEPA ένα άρθρο με τίτλο «Kos, the Forgotten Island», δηλαδή «Κως, το ξεχασμένο νησί».
Στο κείμενο παρουσιάζει την ιδιαίτερη πατρίδα του, την ιστορία της, τη φυσική ομορφιά της, την αγροτική παραγωγή και την πολιτιστική κληρονομιά της.
Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο ίδιος αναφέρει ρητά το Ασφενδιού ως τόπο καταγωγής του.
Το δημοσίευμα αυτό αποτελεί ανεξάρτητο ιστορικό τεκμήριο που συνδέει άμεσα τον Κοσσαρίδη με την Κω.
Η δράση του στην AHEPA και η αναφορά στον Ρούσβελτ
Η παρουσία του στην ελληνοαμερικανική κοινότητα καταγράφεται σε ιστορικά αρχεία της AHEPA.
Στις 27 Αυγούστου 1931 είχε σημαντικό οργανωτικό ρόλο στην ίδρυση του παραρτήματος Bergen Knights στο Νιου Τζέρσεϊ, υπηρετώντας τότε ως ανώτερο στέλεχος της οργάνωσης.
Στο ίδιο ιστορικό αρχείο υπάρχει αναφορά ότι ο Κοσσαρίδης υπήρξε σύμβουλος του Φραγκλίνου Ντελάνο Ρούσβελτ, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών το 1932.
Ωστόσο, δεν έχουν εντοπιστεί επαρκή ανεξάρτητα τεκμήρια που να προσδιορίζουν με ακρίβεια την ιδιότητα, τη διάρκεια ή το αντικείμενο αυτής της συμβουλευτικής σχέσης.
Η αναφορά έχει ιστορικό ενδιαφέρον, αλλά δεν επιτρέπει από μόνη της να χαρακτηριστεί ο Κοσσαρίδης επίσημος στρατιωτικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου.
Η επιστροφή στην Κω και τα πολύτιμα απομνημονεύματα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Κοσσαρίδη στα ταξίδια επιστροφής στην πατρίδα του.
Στην εισαγωγή των απομνημονευμάτων του θυμάται μια επίσκεψη στην Κω κατά την περίοδο της ιταλικής διοίκησης, όταν ένας παλιός του φίλος, ο Κωνσταντίνος Λουκίδης, τον ενθάρρυνε να καταγράψει τη ζωή και τις εμπειρίες του.
Το χειρόγραφο που διασώθηκε αποτελεί σήμερα πολύτιμη οικογενειακή μαρτυρία, καθώς περιγράφει γεγονότα από τη ζωή στην Κω των αρχών του 20ού αιώνα.
Δεν πρόκειται μόνο για μια στρατιωτική αυτοβιογραφία, αλλά και για μια προσωπική αφήγηση γύρω από την εκπαίδευση, την αγροτική ζωή, τη μετανάστευση και τις σχέσεις των ανθρώπων μιας άλλης εποχής.
Η εγγονή που αναζητά συγγενείς στο Ασφενδιού
Η ιστορία επανήλθε στην επικαιρότητα μέσα από τις δημοσιεύσεις της Desiree Kossarides στα κοινωνικά δίκτυα και στην προσωπική ιστοσελίδα όπου παρουσιάζει το οικογενειακό αρχείο.
Η ίδια εξηγεί ότι δεν γνωρίζει ελληνικά και ότι οι πληροφορίες της βασίζονται στη μετάφραση των απομνημονευμάτων και στα έγγραφα που έχουν διασωθεί.
Στην ανάρτησή της απευθύνει πρόσκληση προς όσους έχουν οικογενειακούς δεσμούς με το Ασφενδιού ή γνωρίζουν ανθρώπους με τα επώνυμα Κοσσάρης και Κοσσαρίδης να επικοινωνήσουν μαζί της.
Οι φωτογραφίες που παρουσιάζει έχουν υποστεί ψηφιακό χρωματισμό με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ η ακριβής τοποθεσία λήψης τους δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Μια ξεχασμένη ιστορία που επιστρέφει στον τόπο της
Πίσω από τη στρατιωτική διαδρομή του Ιωάννη Κοσσαρίδη βρίσκεται η ιστορία ενός ανθρώπου που γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό της Κω, ταξίδεψε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και διατήρησε ζωντανή τη σχέση με την πατρίδα του.
Πάνω από έναν αιώνα μετά, τα προσωπικά του χειρόγραφα και τα ιστορικά δημοσιεύματα δημιουργούν τη δυνατότητα να φωτιστεί μια λιγότερο γνωστή πλευρά της ιστορίας της κωακής μετανάστευσης.
Η σημερινή αναζήτηση της εγγονής του αποτελεί μια ανοιχτή πρόσκληση προς την τοπική κοινωνία της Κω: όποιος γνωρίζει στοιχεία για τις οικογένειες Κοσσάρη και Κοσσαρίδη ή διαθέτει παλιές φωτογραφίες και οικογενειακά έγγραφα μπορεί να συμβάλει στην ανασύνθεση αυτής της ιδιαίτερης ιστορίας.
Πηγή: Ιστορικό Αρχείο AHEPA – FinalBloodline / Desiree Kossarides – AegeaNews
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός – Skorpios News 12
