Σε μια βαθιά και ουσιαστική ανάλυση σχετικά με την εξέλιξη, τον ρόλο και τις κοινωνικές προεκτάσεις των παραδοσιακών εκδηλώσεων προέβη ο επιστημονικός διευθυντής της αστικής εταιρείας «Ιπποκράτης», Δημήτρης Γερούκαλης, φιλοξενούμενος στη συχνότητα του KosTV.
Η τοποθέτηση που πραγματοποίησε ο Δημήτρης Γερούκαλης πανηγύρια εστιάζει στην έντονη αλλαγή που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια, όπου η μαζική προσέλευση του κόσμου –και ιδιαίτερα της νεολαίας– συνοδεύεται από μια σταδιακή απομάκρυνση από τις ιστορικές και πνευματικές ρίζες του θεσμού.
Η ιστορική διαδρομή και η μετατροπή σε κοσμικά γεγονότα
Όπως εξήγησε ο κ. Γερούκαλης, η έννοια της «πανηγύρεως» είναι διαχρονικά συνυφασμένη με τη θρησκευτική εορτή ενός Αγίου και τη συνάθροιση της κοινότητας γύρω από το ιερό στοιχείο, μια παράδοση που θεσμοθετήθηκε ήδη από τον 4ο αιώνα.
Ωστόσο, η σημερινή πραγματικότητα διαφέρει σημαντικά:
- Υποχώρηση του ιερού στοιχείου: Το θρησκευτικό υπόβαθρο περνά σε δεύτερη μοίρα, δίνοντας τη θέση του αποκλειστικά στην ευκαιριακή διασκέδαση.
- Καταναλωτικός χαρακτήρας: Εστίαση στο φαγητό, το ποτό και το χαμηλό κόστος ψυχαγωγίας.
- Έλλειψη σεβασμού στον χώρο: Παρατηρείται απουσία ενδυματολογικού κώδικα και σεβασμού προς τους ιερούς χώρους, με παραδείγματα παρευρισκόμενων που εμφανίζονται ακόμη και με μαγιό.
Αυτές οι αλλαγές, σύμφωνα με την ανάλυση Δημήτρης Γερούκαλης πανηγύρια, αποτυπώνουν μια βαθύτερη πολιτισμική κρίση στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη συλλογική μνήμη και την παράδοση.
«Κατασκευασμένη αυθεντικότητα» και ο ρόλος των συλλόγων
Παράλληλα, ο επιστημονικός διευθυντής της εταιρείας «Ιπποκράτης» άσκησε αυστηρή κριτική στην «κατασκευασμένη αυθεντικότητα» πολλών εκδηλώσεων που διοργανώνονται με κύριο γνώμονα τον τουρισμό και το οικονομικό όφελος.
Ο κ. Γερούκαλης επεσήμανε ότι πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι απομακρύνονται από τον ουσιαστικό πυρήνα της αποστολής τους. Αντί να παράγουν παιδεία, ιδέες και πρότυπα ζωής για την κοινωνία, διο διο διο διο διο διο περιορίζονται συχνά σε μια αλόγιστη «πασπερμία» εκδηλώσεων. Κάνοντας μάλιστα παραπομπή στον Χρήστο Γιανναρά, σημείωσε ότι αυτή η τακτική δεν καταφέρνει να ανυψώσει ουσιαστικά το πολιτιστικό επίπεδο της χώρας.
Συμπέρασμα
Η παρέμβαση που έκανε ο Δημήτρης Γερούκαλης πανηγύρια θέτει καίρια ερωτήματα για το μέλλον της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η διατήρηση της αυθεντικότητας και του σεβασμού στις παραδόσεις αποτελεί πρόκληση για τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς τους.
