Νέα κλιμάκωση καταγράφεται στο Αιγαίο, με την Τουρκία να συνδυάζει ρητορικές επιθέσεις, νομικοπολιτική αμφισβήτηση και επιχειρησιακές κινήσεις στη θάλασσα, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα λίγο πριν από κρίσιμες πολιτικές επαφές Αθήνας και Άγκυρας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πάγια ελληνική θέση ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί μονομερές και κυριαρχικό δικαίωμα που απορρέει από το διεθνές δίκαιο και δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση. Παράλληλα, η Αθήνα επιμένει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος όσο η Τουρκία διατηρεί στο τραπέζι το casus belli, δηλαδή την επίσημη απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης ελληνικού κυριαρχικού δικαιώματος.
Η συνέντευξη Δένδια και το μήνυμα για τα 12 μίλια
Αφορμή για τον νέο γύρο αντιδράσεων αποτέλεσε η πρόσφατη συνέντευξη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει σε κανέναν τρίτο δικαίωμα συναπόφασης για το εύρος των χωρικών της υδάτων.
Τόνισε επίσης ότι οποιαδήποτε στρατιωτική αντίδραση σε ενδεχόμενη ελληνική επέκταση θα συνιστούσε πράξη επιθετικότητας και ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, υπογραμμίζοντας ότι η απειλή πολέμου δεν μπορεί να αποτελεί εργαλείο διαπραγμάτευσης για ζητήματα κυριαρχίας.
Η διετής NAVTEX και η απόπειρα «κοπής» του Αιγαίου
Η απάντηση της Άγκυρας δεν περιορίστηκε σε δηλώσεις. Η Τουρκία προχώρησε στην έκδοση της διετούς NAVTEX 0060/2026, δεσμεύοντας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 ολόκληρη την περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού.
Στο κείμενο της NAVTEX επιχειρεί να εμφανίσει τη ζώνη αυτή ως περιοχή τουρκικής αρμοδιότητας, επικαλούμενη ότι δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για απόπειρα «κοπής» του Αιγαίου στη μέση και παγίωσης μιας νέας, τεχνητής κανονικότητας που πλήττει άμεσα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τη λειτουργία των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.
Hurriyet, Anadolu και το αφήγημα της αποστρατιωτικοποίησης
Παράλληλα, τουρκικά μέσα όπως η Hurriyet και το πρακτορείο Anadolu επανέφεραν το αφήγημα περί αποστρατιωτικοποίησης 23 ελληνικών νησιών, παρουσιάζοντας τη συνέντευξη Δένδια ως «πρόκληση» και επιχειρώντας αντιστροφή ρόλων.
Η τουρκική πλευρά μεταφέρει συστηματικά τη συζήτηση από το ζήτημα της κυριαρχίας, που είναι κατοχυρωμένο διεθνώς, σε ένα πεδίο «όρων» και «προϋποθέσεων» που η ίδια επιδιώκει να επιβάλει.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η δεύτερη NAVTEX 0880/25, διάρκειας επίσης δύο ετών, στην οποία αναφέρονται ονομαστικά 23 νησιά ως δήθεν αποστρατιωτικοποιημένα. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει μια ναυτιλιακή οδηγία σε πολιτικό κατηγορητήριο, την ώρα που διατηρεί απέναντι επίσημη απειλή πολέμου.
Οι πραγματικοί στόχοι της Άγκυρας
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, οι τουρκικοί στόχοι είναι πολλαπλοί: παρεμπόδιση έργων του ΑΔΜΗΕ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών, δημιουργία γκρίζων ζωνών σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, παγίωση τετελεσμένων ενόψει πιθανής ελληνικής επέκτασης στα 12 μίλια και σύνδεση των NAVTEX με ευρύτερο στρατιωτικό και διοικητικό σχεδιασμό στο Ανατολικό Αιγαίο.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς όλα αυτά εξελίσσονται λίγο πριν από προγραμματισμένες επαφές του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα.
Η ελληνική απάντηση: κυριαρχία χωρίς θόρυβο
Η ελληνική απάντηση κινείται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι θεσμικό και διπλωματικό, με έκδοση ελληνικών NAVTEX και ενημέρωση της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας ότι οι τουρκικές δεσμεύσεις δεν παράγουν δικαιώματα και δεν αλλάζουν καθεστώς.
Το δεύτερο είναι επιχειρησιακό, με έμφαση στην αποτροπή και στη μη δημιουργία τετεσμένων δυτικά των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.
Η επανάληψη της θέσης ότι η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο και διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα να πράξει το ίδιο και στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν λειτουργεί ως απειλή, αλλά ως υπενθύμιση κανονικότητας: η Ελλάδα δεν διεκδικεί κάτι ξένο και δεν διαπραγματεύεται κυριαρχία.
Πηγή: Ναυτεμπορική
