Μια ιδιαίτερα σοβαρή προειδοποίηση για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων διατυπώνει ο Μάρκο Μορένο, πρώην ανώτερο στέλεχος των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ.
Ο αντισυνταγματάρχης εν εφεδρεία υποστηρίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να προετοιμάζεται ακόμη και για το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία, θεωρώντας πως η Αθήνα δεν πρέπει να αποκλείει ένα τέτοιο σενάριο από τον αμυντικό της σχεδιασμό.
Οι δηλώσεις του έγιναν σε συνέντευξη στον δημοσιογράφο Γιάννη Χαραμίδη, για την εκπομπή «Μέδουσα» του Πρώτου Θέματος.
«Ο χειμώνας έρχεται» – Το μήνυμα προς την Αθήνα
Ο Μορένο χρησιμοποιεί τη χαρακτηριστική αγγλική έκφραση «Winter is coming», που στα ελληνικά σημαίνει «Ο χειμώνας έρχεται».
Με αυτή τη φράση θέλει να υπογραμμίσει, σύμφωνα με την εκτίμησή του, ότι οι κίνδυνοι πρέπει να αντιμετωπίζονται πριν μετατραπούν σε πραγματικές κρίσεις.
Ο πρώην Ισραηλινός αξιωματικός μιλά θετικά για τη γενναιότητα των Ελλήνων, επισημαίνοντας όμως ότι το θάρρος δεν υποκαθιστά την ανάγκη στρατιωτικής ετοιμότητας, οργάνωσης και έγκαιρης προετοιμασίας.
Η βασική θέση του είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής σύγκρουσης.
Πρόκειται, ωστόσο, για προσωπική στρατηγική εκτίμηση και όχι για επίσημη προειδοποίηση της ισραηλινής κυβέρνησης.
Ποιος είναι ο Μάρκο Μορένο;
Ο Μάρκο Μορένο υπηρέτησε για περίπου 25 χρόνια στον χώρο των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ανέλαβε σημαντικές ευθύνες στη Μονάδα 504, η οποία υπάγεται στη Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Η συγκεκριμένη μονάδα εξειδικεύεται στη συγκέντρωση πληροφοριών μέσω ανθρώπινων πηγών, στην ανάπτυξη δικτύων πληροφοριοδοτών και στην υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο Μορένο έχει εμπειρία από επιχειρήσεις και αποστολές που σχετίζονται με τον Λίβανο και τη Συρία, δύο περιοχές όπου τα συμφέροντα και οι στρατιωτικές δραστηριότητες πολλών κρατών αλληλεπιδρούν.
Η εμπειρία του από τη Συρία
Ένα σημαντικό μέρος της σταδιοδρομίας του συνδέεται με την επιχείρηση «Καλός Γείτονας».
Η επιχείρηση αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου και περιλάμβανε ανθρωπιστική βοήθεια και ιατρική υποστήριξη προς αμάχους στη νότια Συρία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Μορένο απέκτησε εμπειρία από τη διαχείριση επιχειρησιακών πληροφοριών και τις πολύπλοκες ισορροπίες της Μέσης Ανατολής.
Η παρουσία της Τουρκίας στη Συρία αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αναλύει την περιφερειακή ασφάλεια.
Τι σημαίνει η προειδοποίηση για το Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα;
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς οι ελληνοτουρκικές διαφορές εξακολουθούν να περιλαμβάνουν ζητήματα θαλάσσιων ζωνών, κυριαρχικών δικαιωμάτων και ασφάλειας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για τις ακριτικές περιοχές, όπως η Κως, η Κάλυμνος, η Ρόδος και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, οι εξελίξεις στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας έχουν αυξημένη σημασία.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει συγκεκριμένη πληροφορία για επικείμενη στρατιωτική ενέργεια στα νησιά.
Η προετοιμασία των ενόπλων δυνάμεων αποτελεί βασικό στοιχείο της αποτροπής, με στόχο να περιορίζεται η πιθανότητα μιας σύγκρουσης και όχι να θεωρείται αυτή αναπόφευκτη.
Προειδοποίηση ή πρόβλεψη πολέμου;
Υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην εκτίμηση ότι μια χώρα πρέπει να είναι έτοιμη για πόλεμο και στον ισχυρισμό ότι ένας πόλεμος πρόκειται να ξεσπάσει.
Ο Μάρκο Μορένο υποστηρίζει το πρώτο.
Στα μέχρι στιγμής δημοσιευμένα αποσπάσματα της συνέντευξης δεν παρουσιάζονται αποδεικτικά στοιχεία για συγκεκριμένο σχέδιο τουρκικής επίθεσης, ούτε προσδιορίζεται ημερομηνία ή χρονικό διάστημα έναρξης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Οι απόψεις του έχουν ενδιαφέρον λόγω της προϋπηρεσίας του, αλλά πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αναλύσεις ενός πρώην αξιωματικού.
Το μεγάλο ερώτημα για την Ελλάδα
Η συζήτηση που προκαλούν οι δηλώσεις του Μορένο αφορά την ισορροπία ανάμεσα στην αμυντική ετοιμότητα και τη διπλωματία.
Η Ελλάδα καλείται να διατηρεί αξιόπιστες αμυντικές δυνατότητες, να ενισχύει τις διεθνείς συνεργασίες της και παράλληλα να επιδιώκει την ειρηνική διαχείριση των διαφορών με την Τουρκία.
Το ουσιαστικό μήνυμα που προκύπτει από την παρέμβαση του πρώην Ισραηλινού αξιωματικού δεν είναι ότι έχει προαναγγελθεί πόλεμος.
Είναι ότι η στρατιωτική προετοιμασία πρέπει να αποτελεί σταθερό μέρος της εθνικής ασφάλειας.
Για μια χώρα με εκτεταμένα θαλάσσια σύνορα και ακριτικά νησιά, το σημαντικότερο δεν είναι να καλλιεργείται φόβος, αλλά να διασφαλίζεται ότι η ειρήνη στηρίζεται στην αποτροπή, την ψυχραιμία και τη διπλωματία.
Πηγή: Πρώτο Θέμα – Συνέντευξη Μάρκο Μορένο στον Γιάννη Χαραμίδη, εκπομπή «Μέδουσα».
Συντάκτης: Ηλίας Μονογυιός
